ABC KOMPOSTOWANIA


Poniżej zamieszczmy instrukcję, która może pomóc w prawidłowym i efektywnym kompostowaniu odpadów biodegradowalnych.

 

Umiejscowienie kompostownika: Po prawidłowym montażu kompostownik najlepiej umieścić w miejscu zacienionym bezpośrednio na gruncie, tak aby nadmiar wilgoci z kompostowanego materiału mógł odpłynąć z gleby, a mikroorganizmy glebowe oraz dżdżownice mogły przeniknąć do kompostu. Ustawienie kompostownika w ustronnym i zacienionym miejscu będzie korzystne dla rozkładu (kompost będzie równomiernie się rozkładał).

Co to jest kompostowanie: Kompostowanie to proces rozkładu materii organicznej na proste związki w postaci kompostu. Innymi słowy jest to biologiczna przemiana odpadów z domu i ogrodu i pożyteczny nawóz. Na proces ten mają wpływ: rodzaj kompostowanego materiału oraz stopień jego rozdrobnienia, dostępność tlenu, wilgotność, temperatura oraz ilość mikroorganizmów biorących czynny udział w kompostowaniu. Kompostowanie może odbywać się na pryzmie kompostowej lub w kompostowniku, gdzie warunki dla rozkładu są duże lepsze. 

Czym jest kompost: Kompost to nawóz organiczny powstający głównie z resztek roślinnych. Charakteryzuje się znaczącą zawartością azotu, potasu i przyswajalnych form fosforu. Kompost jest łatwo przyswajalnym dla roślin ogrodniczym składnikiem gleby, zwanym też próchnicą. 

Jak zacząć: Jeżeli istnieje taka możliwość to pierwszą warstwę w kompostowniku można „zbudować" z drobnych gałązek, tak aby stanowiła warstwę drenażową dla świeżego materiału, który często jest zbyt mokry i jednocześnie zapewniała dostęp powietrza. Jeżeli nie posiadamy drobnych gałązek warto, aby materiał na dolną warstwę był możliwie luźny oraz suchy. Na tak przygotowane podłoże układamy pierwszą warstwę materiału na kompost (np. koszona trawa, opadłe liście lub kuchenne bioodpadki)

Jak kompostować: W kompostowniku materiał umieszczamy warstwami. W miarę możliwości materiał powinien być różnorodny.  Należy zadbać o to aby jedna warstwa materiału nie miała więcej niż 30 cm. Bardzo ważna jest także odpowiednia wilgotność kompostu. Materiał w kompostowniku nie może być wysuszony, nie może się kruszyć w dłoni), lecz także nie powinien być zbyt mokry - widoczne krople wody (także w dolnej części kompostownika pod klapkami). Kompostowanie będzie szybsze jeżeli raz na kilka tygodni kompostowany materiał zostanie powierzchniowo przemieszany. Taki zabieg
spowoduje napowietrzenie górnej warstwy i wymieszanie w celu uzyskania równomiernego rozkładu. Nie powinno się ubijać kompostu, zbyt mocno zgnieciony materiał uniemożliwia kompostowanie tlenowe. Pomocnym zabiegiem będzie dodanie cienkiej warstwy gleby co pomoże polepszyć strukturę kompostu i przyśpieszy kompostowanie. W okresie wiosenno-letnim otwieramy zawór dostępu powietrza w klapie (musi być widoczny napis - open), jesienią i zimą kolisty zawór zamykamy, aby przedłużyć czas kompostownia także o chłodne miesiące. Po okresie od około 8 tygodni do roku w zależności od czynników wewnętrznych i zewnętrznych można podbierać kompost poprzez drzwiczki znajdujące się w dolnej części kompostownika. Nawóz wybiera się poprzez otwory szpadlem lub łopatką. Należy uważać przy tym, aby nie uszkodzić pojemnika. Nawóz można wybierać w różnych fazach rozłożenia. Kompost świeży jest to brunatna dość wilgotna masa, która nie wygląda jeszcze jak ziemia. Widoczne są nierozłożone cząstki i źdźbła trawy czy igliwia. Można nią już nawozić, gdyż reszta procesu rozkładu będzie zachodzić w glebie. Kompost dojrzały to masa przypominająca ziemie lub torf bezwonna lub o zapachu leśnej ściółki. W kompostowniku jest ona dość zbita lecz po wyjęciu ma strukturę rozpulchnionej gleby.

Co robić z kompostem ? Kompost to nawóz, który wykorzystywany jest w wielu miejscach w ogrodzie. Nadaje się jako dodatek do sadzenia roślin (także roślin doniczkowych), drzew i krzewów. Kompostem możemy też nawozić poprzez ściółkowanie wokół drzew i krzewów. Możliwe jest także zasilenie w substancje odżywcze trawnika tym nawozem poprzez rozrzucenie cienkiej warstwy wczesną wiosną i przegrabienie trawnika. Kompostem dojrzałym nie można przenawozić choć do sadzenia musi być mieszany z ziemią.

Co można wrzucać do kompostownika: Do kompostownika nadaje się wiele różnych odpadków organicznych: chwasty bez nasion, podwiędnięta skoszona trawa, liście, rozdrobnione gałęzie oraz drobne gałązki, darń, igliwie, kora, trociny, opadłe owoce, kwiaty cięte i doniczkowe, zielone części roślin, podsuszony osad z oczka wodnego, niezadrukowana rozdrobniona tektura, odpadki kuchenne pochodzenia roślinnego (np. obierki warzyw), popiół drzewny z kominka , ogniska ( musi być zimny !!!).

Czego nie powinno się kompostować: materiału nieorganicznego (szkło, plastik, metale, gruz, piasek, środki chemiczne), zakonserwowanych solą lub octem odpadków, resztek potraw zawierających dużą ilość tłuszczy, kości, mięs, zadrukowanego papieru, chwastów z dojrzałymi nasionami oraz m.in. perzu i innych mogących rosnąć z kłącza.

Najczęściej popełniane błędy przy kompostowaniu:
• ustawienie kompostownika na betonie lub innym nieprzepuszczalnym podłożu. Nadmiar wilgoci kumuluje się w dolnej części, co nie pozwala na prawidłowy rozkład
• ustawienie kompostownika na pochyłej powierzchni może powodować nierównomierne naprężenia i uszkodzenia pojemnika. Należy też pamiętać, aby wokół kompostownika było wystarczająco dużo miejsca na obsługę.
• wysuszanie kompostu proces rozkładu zanika, gdy kompostowana masa jest zbyt sucha. Warto delikatnie nawodnić polewając wodą kompost po wewnętrznej stronie ścian kompostownika
• zbytnie przemoczenie kompostu kompost zbyt mokry, często polany duża ilością wody zaczyna rozkładać się beztlenowo (jest to długotrwały proces), który może uwalniać nieprzyjemne zapachy. Taki kompost należy przemieszać i umożliwić mu wyschnięcie, ewentualnie można dodać suchego materiał do kompostu.
• Kompost jest zbytnio zbity często nawet ugniatany co spowalnia kompostowanie - w takim przypadku należy rozluźnić strukturę poprzez przemieszanie a kolejne warstwy luźno układać
• Dorzucanie gorącego popiołu do kompostownika pojemnik jest wykonany z plastiku, który jest palny i nawet małe zarzewie ognia z popiołu może spowodować całkowite spłonięcie kompostownika
• Wrzucanie do kompostownika chwastów z nasionami zapewne spowoduje kiełkowanie nasion w kompostowniku oraz tam gdzie kompost był używany
• Wyrzucanie do kompostu odpadków mięsnych i serów może wabić nieproszonych gości: gryzonie, ptaki, koty.

Wskazówki i porady dotyczące kompostowania
• Nie wrzucaj całej skoszonej trawy do kompostownika pozostawiając połowę obok kompostownika na dwa dni aż zwiędnie. Wtedy umieść ją w kompostowniku, w ten sposób dostarczysz mikroorganizmom tlen a wilgotność pryzmy będzie lepsza
• Staraj się dawać na kompostownik materiał różnorodny, warto mieszać materiał suchy z mokrym - przyśpiesza to proces kompostowania
• Rozdrabniaj materiał, który umieszczasz- im drobniejszy tym mikroorganizmy szybciej przerobią go na kompost
• Sprawdzaj okresowo wilgotność w kompostowniku (zarówno pod pokrywą jak i na spodzie) - ma ona istotny wpływ na tempo rozkładu
• Używaj preparatów przyśpieszających rozkład. Są one bardzo przydatne szczególnie przy zakładaniu kompostownika.
Dzięki wyselekcjonowanym szczepom bakterii kompostownik będzie w pełni efektywnie pracował od pierwszego załadunku.
• Kompostować w termokompostowniku można także w okresie jesienno- zimowym, gdy temperatury nie spadają poniżej 5 st. C. Przy niższych temperaturach kompost może zamarznąć i zatrzymać, lecz gdy tylko temperatura zwiększa się proces kompostowania wznawia się.